[Tvvardy]

Jednym z podstawowych zadań należących do filtru paliwa jest zatrzymywanie cząstek stałych zawartych w paliwie. W ten sposób ochrania wrażliwe elementy przed uszkodzeniem. Rodzaj układu wtryskowego określa wymaganą dokładność filtracji. Oprócz zatrzymywania cząstek stałych, filtr paliwa musi też mieć odpowiednią objętość w celu ich magazynowania. Nie może dojść do sytuacji tego typu, że filtr zostanie zapełniony zanim nadejdzie czas jego wymiany. Stąd też, producenci uczulają na stosowanie dobrej jakości filtrów i tylko takich, jakie są zalecane do danego silnika, gdyż zamontowanie nieodpowiedniego filtra może się wiązać z poważnym uszkodzeniem układu wtryskowego. Olej napędowy jest bardziej zanieczyszczony niż benzyna, a dodać należy, że jest wtryskiwany pod znacznie wyższym ciśnieniem, dlatego tak ważne jest by był dobrze oczyszczony. Filtry paliwa w silnikach ZS są tak samo wymiennie jak w silnikach ZI. Wymagania dotyczące dokładności filtracji znacząco wzrosły w ciągu ostatnich lat, głównie ze względu na obecność układów wtryskowych CR drugiej generacji a także pompowtryskiwaczy w pojazdach osobowych. Nowe układy wtryskowe wymagają dokładności filtracji paliwa na poziomie od 65% do 98.6%. Oprócz lepszego zatrzymywania cząstek stałych (opiłki w paliwie) przez nowe filtry, wymaga się jednocześnie duża pojemność do magazynowania tych cząstek stałych.

Drugim bardzo ważnym zadaniem filtra paliwa jest separacja wody w postaci związanej i nie związanej (skroplonej) od paliwa w celu zapobiegnięcia korozji układu wtryskowego. Najnowsze filtry oleju napędowego są w stanie separować wodę z dokładnością do 93%, co jest bardzo istotne dla żywotności rozdzielaczowych pomp wtryskowych a także wtryskiwaczy.
Nowej generacji filtry paliwa, oprócz funkcji podstawowych, pozwalają także na realizację funkcji dodatkowych, takich jak:
- podgrzewanie paliwa (elektryczne lub cieczą chłodzącą albo przez recyrkulację paliwa), zapobiegające w warunkach zimowych zatykaniu się porów filtrów z kryształami parafiny,
- sygnalizacja zanieczyszczenia filtra która poprzez pomiar różnicy ciśnienia przed i za filtrem, odpowiednio sygnalizuje czas wymiany,
- napełnianie i odpowietrzanie układu zasilania paliwem po wymianie filtra – za pomocą ręcznej pompy umieszczonej najczęściej w pokrywie filtra.
Olej napędowy, w porównaniu do benzyny, jest znacznie bardziej zanieczyszczony, ponieważ zawiera zemulgowaną wodę, wolną wodę oraz parafinę, będącą powodem zatykania się filtrów paliwa w niskich temperaturach otoczenia. W związku z tym, że olej napędowy jest bardziej zanieczyszczony a ciśnienie jego wtrysku jest znacząco wyższe w porównaniu do benzyny, zabezpiecza się układy wtryskowe poprzez dokładną filtrację oraz zapobieganie zatkania się filtra paliwa.
Dzięki przeprowadzonym badaniom wkładów filtrujących, w oleju napędowym wykryto takie składniki, jak: rdza, woda, substancje organiczne, mieszaniny włókien oraz składniki mineralne (pył, piasek). Zanieczyszczenia te mogą się pojawiać w paliwie na skutek nieodpowiedniego jego przechowywania. Na przykład w zbiorniku może nastąpić oderwanie się kawałka rdzy. Wpływ na zanieczyszczenie paliwa ma również sposób, w jaki eksploatowany jest samochód (droga utwardzona, jazda w terenie, droga nie utwardzona). Wysokie zagrożenie uszkodzenia układu wtryskowego może nastąpić w przypadku przedostania się twardego ciała obcego do krytycznego miejsca układu wtryskowego. Substancje organiczne powodują starzenie się lub tworzenie parafiny w wyniku stosowania letniego oleju napędowego w trakcie sezonu zimowego. Efektem takiego postępowania jest zazwyczaj szybkie zatkanie filtrów paliwa. Jak już wspomniano, olej napędowy może zawierać wodę w postaci związanej (emulsja) lub niezwiązanej (wolna). Wolna woda powstaje na skutek zmian temperatury (skraplanie). W przypadku dostania się jej do układu wtryskowego, może spowodować uszkodzenie korozyjne. Obecne elementy filtrujące optymalnie rozdzielają wodę od paliwa. Powodują one gromadzenie się cząsteczek wody w porach wkładu filtrującego po stronie zanieczyszczeń, ponieważ ciśnienie paliwa nie jest w stanie przetłoczyć ich przez kapilary. W związku z odkładaniem się wody, wzrasta ciśnienie po stronie zanieczyszczeń, co powoduje że cząsteczki wody zaczynają przenikać wraz z paliwem przez pory. Po stronie czystej woda wytrąca się w postaci kropel, dzięki większej niż paliwo gęstości opada na dno osadnika, skąd może zostać odprowadzona.
Niekorzystnym składnikiem w oleju napędowym jest parafina, która przy temperaturze 0°C zamienia się w kryształki. Kryształki parafiny mogą skutecznie zatkać filtr paliwa, uniemożliwiając przepływ paliwa. Dlatego ważne jest, by olej napędowy był odpowiednio przygotowany do pracy w warunkach zimowych. W tym celu, jeszcze w rafinerii, dodaje się odpowiednie dodatki poprawiające rzadkopłynność oleju napędowego, które co prawda nie uniemożliwiają wydzielania się parafiny, lecz znacząco ograniczają przyrost krystaliczny. Powstające kryształki są tak małe, że mogą przedostawać się przez pory wkładu filtrującego. W normie europejskiej EN 590 zdefiniowano różne klasy odporności paliw na niskie temperatury. Nowej generacji filtry oleju napędowego, wyposażone są w elektroniczne podgrzewacze paliwa, które chronią przed zatkaniem się filtra paliwa poprzez podgrzanie oleju napędowego. Stosowane kiedyś metody „uszlachetniania” oleju napędowego poprzez dodawanie nie wielkich ilości benzyny i nafty, stało się niepotrzebne a co więcej niedopuszczalne. W wielu krajach, w sezonie zimowym, stacje benzynowe oferują zimowe oleje napędowe, które pozwalają na bezawaryjną pracę układu wtryskowego do -23°C.